GAS- OF LUCHTEMBOOL Theoretische begrippen: Bij binnendringen van gas of lucht in het vasculair stelsel, zij het via een centraalveneuze lijn, een chirurgische (endo)vasculaire ingreep, een penetrerende thoraxwonde, een longoverdruk (kunstmatige beademing of duikongeval), treedt meestal een plots bewustzijnsverlies of ernstig cerebraal letsel op, met eventueel een min of meer volledig neurologisch herstel in de volgende 30 minuten. Zelfs in die gevallen is echter een secundaire deterioratie te verwachten. HBO vermindert, door de verhoging van de druk, de diameter van de residuele gas- of luchtbellen, verbetert de zuurstofvoorziening van de ischemische weefsels en vermindert op die manier de ischemie-reperfusie-letsels (productie van vrije zuurstofradikalen). Indicatie voor HBO: Elk vermoeden van gasembool (omstandigheden, kliniek), na hemodynamische stabilisatie - eventueel met behulp van vaso-actieve medicatie - en eventuele toediening van mannitol bij ontstaan van hersenoedeem, moet zo snel mogelijk naar een hyperbaar centrum doorverwezen worden. De hyperbare behandeling bestaat uit een zgn. therapeutische tabel die ongeveer 5 uur duurt. Bij neurologische restletsels na deze initiële behandeling, kunnen bijkomende sessies HBO gegeven worden (90min, 2x per dag). Deze patiënten hebben vaak gedurende de eerste dagen een belangrijke pulmonaire shuntfractie (lage SaO2), door de passage van de luchtbellen. Opmerking: Hoewel de meest spectaculaire resultaten bekomen worden indien binnen de 6 uur na het embool behandeld werd, werden zeer goede recuperaties beschreven zelfs na drie dagen diep coma. |
CHRONISCHE ISCHEMISCHE WONDEN
In deze categorie patiënten zijn begrepen: - arteriosclereuze trofische wonden (stadium IV), bij falen van alle klassieke therapeutische maatregelen - veneuze ulcera, resistent aan de normale therapie - diabetisch gangreen, al dan niet geïnfecteerd - (osteo-)radionecroseletsels (NKO gebied, radiocystitis) - refractaire osteïtis/osteomyelitis, ttz. meer dan 2 jaar aanslepend en met falen van > 2 ernstige therapeutische pogingen.
Theoretische begrippen:
HBO heeft geen enkel effect op de genezingssnelheid van "normale" wonden; waar geen hypoxie aanwezig is.
In de hierboven geciteerde gevallen is de hypoxie vaak de enige factor die niet gecorrigeerd kan worden, meestal omdat de arteriolaire of capillaire bloedstroom onvoldoende is (arteiosclerose, diabetes,..). Door deze lokale hypoxie worden twee belangrijke wond-genezingsmechanismen geïnhibeerd: enerzijds de bestrijding van lokale infectie (vermindering van de bactericiede capaciteit van de neutrofiele witte bloedcellen, verminderde werkzaamheid van antibiotica), en anderszijds de vorming van een "gezond" granulatieweefsel (inferieure kwaliteit van het gevormde collageen).
Gedurende de HBO sessie wordt zuurstof in grote hoeveelheden opgelost in het plasma (dus bovenop het zuurstoftransport door hemoglobine), wat een aanzienlijk grotere peri-capillaire diffusie van die zuurstof toelaat (drievoudige diffusieafstand). Tijdens de HBO sessie wordt de radikaalvormende capaciteit van de polynucleaire neutrofielen hersteld. De afwisseling van periodes van hypoxie en normoxie of hyperoxie, twee maal daags, wordt beschouwd als één van de belangrijkste stimuli voor de vorming van een stevige collageenmatrix, waarin nieuwe capillairen kunnen ingroeien (granulatieweefsel). Door het herstel van deze twee genezingsmechanismen ziet men wonden die tot dan toe als "refractair" beschouwd waren, vaak na een latentietijd van 10-15 dagen, spontaan cicatriseren.
Indicatie voor HBO: OHB
De hierboven genoemde categorieën van wonden, na een multidisciplinaire consultatie door chirurg (plastische/ vasculaire/maxillofaciaal/orthopedist...) en de hyperbare geneesheer.
In een eerste fase worden dagelijks 2 HBO sessies gegeven (90min) gedurende 2 weken, en nadien één sessie per dag, tot cicatrisatie of voldoende granulatie voor enten/flappen. Soms zijn 100 HBO-sessies nodig ! HBO is echter steeds complementair aan een geoptimaliseerde "klassieke" behandeling: dagelijkse verbandwisseling met debridement, metabole controle bij diabetici, hyperalimentatie, antibiotica...
PLOTSE DOOFHEID & AKOESTISCH TRAUMA
Theoretische begrippen:
Een akoestisch trauma wordt veroorzaakt door een te heftige geluids-schokgolf, die hetzij een endocochleaire bloeding, hetzij een oedeem thv. de basilaire membraan veroorzaakt. De typische symptomatologie bestaat uit een perceptiedoofheid (vooral thv. de hoge tonen - 4000 tot 8000 Hz) en hinderlijke acoufenen (gefluit of gesuis). Binnen de eerste 24 uur treedt in ongeveer 60% van de gevallen een spontane recuperatie op.
Bij snel (binnen de 24 uur) starten van HBO, kunnen waarschijnlijk ongeveer 90% der patiënten recupereren. Bij pas starten van HBO na 3 dagen is de prognose qua gehoorsrecuperatie reeds veel slechter, hoewel ook dan nog een belangrijk effect op de acoufenen waargenomen kan worden.
Indicatie voor HBO:
Elke patiënt met akoestisch trauma - het syndroom van de "plotse doofheid zonder duidelijke oorzaak" kan hierbij eveneens gerekend worden. HBO is een dringende behandeling, en moet zo snel mogelijk gestart worden.
Twee sessies HBO per dag, gedurende 5 dagen. Een bijkomende behandeling kan bestaan uit Piracetam, 12g/dag in IV infuus tussen de beide HBO sessies. Fysische en psychische rust, alsook een strikt rookverbod, worden opgelegd.